Glen Keane - de man achter vele Disneyfiguren
Door Jorn Jokker, vrijdag 25 maart om 19 09
Naar aanleiding van de Blu-ray en DVD-release van Tangled (Rapunzel) volgende week, werd de pers onlangs uitgenodigd door Walt Disney Studios Home Entertainment om een virtueel rondetafelgesprek te houden met uitvoerend producent en hoofdanimator van Rapunzel zelf: Glen Keane. D-log was hierbij en in dit artikel zullen we de man die de drijvende kracht achter Disney’s officiële 50ste animatiefilm was beter leren kennen.
Bij veel mensen zal de naam Glen Keane niet direct een belletje laten rinkelen, maar als je de namen van de Disneycharacters achterelkaar opnoemt die hij geanimeerd heeft zal haast iedereen wel positief reageren. Aladdin, Ariel uit De Kleine Zeemeermin, Beest uit Belle en het Beest, Tarzan, Pocahontas en nu dus Rapunzel; voor elk van deze tekenfilmfiguren was hij persoonlijk verantwoordelijk. Hij gaf deze figuren niet alleen het inmiddels bekende uiterlijk, maar hij zorgde ook voor de persoonlijkheid van elk van deze karakters. Want als animator moet je niet alleen maar tekenen wat het karakter doet, maar vooral wat het karakter denkt; een wijze les die Glen persoonlijk geleerd heeft van Ollie Johnston, één van de beruchte “Nine Old Men” die verantwoordelijk waren voor de eerste generatie Disneyklassiekers zoals Sneeuwwitje, Pinokkio en Assepoester.
Een enorm mooi porfolio voor iemand die zijn Disneycarrière ruim 37 jaar geleden begonnen is, min of meer door toeval. Voor zijn studie aan CalArts, de beroemde kunstacadamie die Walt Disney mede-opgericht heeft, belandde zijn portfolio per ongeluk bij de film graphics afdeling van de school en Glen besloot dat “dan maar eens te proberen”. Hij realiseerde zich snel dat animatie eigenlijk het perfecte middel was waar al zijn interesses in samenkwamen. Met een gezonde dosis interesse en een mooi portfolio kon hij in 1974 bij Disney beginnen; direct onder leiding van zijn mentoren Ollie Johnston, Frank Thomas en Eric Larson.
Maar de creativiteit van Glen Keane kwam ook niet uit het niets; zijn vader, Bil Keane, was de bedenker en cartoonist van de in Amerika bekende strip “The Family Circus”. Eén van de figuren uit deze strip, Billy, was gebaseerd op Glen als klein kind. “Mijn vader vertelde me altijd dat je moet tekenen wat je weet en er is niemand die je beter kent dan je eigen familie.” Deze les heeft Glen later ook gebruikt bij de ontwikkeling van enkele van de bekende Disneyfiguren. Zo zou Ariel gebaseerd zijn op zijn vrouw, Tarzan op zijn zoon en het Beest uit Belle en het Beest op zichzelf.
Ook Rapunzel heeft bepaalde eigenschappen van een bekende: zijn eigen dochter, maar de band met Rapunzel en zijn dochter gaat zelfs nog dieper. “Hoe kan zo’n meisje nou overleven in een toren voor 18 jaar? De creatieve energie in haar moet er op een bepaalde manier uit kunnen komen; ik bedacht me dat dit in de vorm van een artistieke uitspatting wel eens zou kunnen en realiseerde mezelf snel dat Rapunzel wel eens elke vierkante centimeter van haar muren zou hebben kunnen beschilderen.” Toen Glen met dit idee aan de haal ging, kwam hij er al snel achter dat dit precies zijn eigen dochter Claire zou zijn. Toen zij 7 jaar oud was wilde ze graag haar muren en plafond beschilderen; maar Glen’s vrouw wilde niet een 7-jarige met een kwast loslaten in haar kamertje. Dertien jaar later, als Glen het personage van Rapunzel wat meer aan het uitwerken is, en hij zich dit verhaal van zijn eigen dochter herinnert, zoeken ze iemand die Rapunzel’s creatieve stijl kon ontwikkelen. Claire studeerde inmiddels aan de Academy Julian in Parijs en zou de perfecte kandidaat zijn. Dus de kunst die Rapunzel op de muur schildert in de film is ontwikkeld en geschilderd door Glen’s eigen dochter Claire; zo mocht ze eindelijk haar droom die ze op haar zevende al had, uit laten komen.
De oorsprong van Disney’s 50e animatieklassieker ontstond al in Glen’s gedachte rond 1996; hij vond dat sprookjes tijdloos waren en dus lang mee zouden kunnen gaan en wilde er graag weer één maken. “Ik geloof dat de mooiste momenten uit de Disneygeschiedenis ontstaan zijn door sprookjes.” Uiteindelijk duurde het tot enkele jaren geleden voordat het idee uitgegroeid was tot een volledige film. Oorspronkelijk wilde Glen, een getalenteerde 2d tekenaar, de film als handgetekende 2-dimensionale animatiefilm maken, maar in 2005 vroeg de toenmalige CEO van The Walt Disney Company Michael Eisner om hem eventueel in 3d op de computer te maken. Eisner stond bekend als de man die het traditionele handgetekende animatiewerk wilde inruilen voor volledig 3d-geanimeerde films; Rapunzel was geen uitzondering. In het begin stond Glen huiverig tegenover deze ontwikkeling, maar als snel zag hij de mogelijkheden van het nieuwe medium.
“Voor mij was het heel belangrijk om zogenaamde ‘bridge people’ te vinden; bruggenbouwers. Mensen die zowel verstand hebben van traditionele als computeranimatie. Zij zijn de vertalers in een bepaald opzicht.” Waar hij vooral bang voor was in het begin, was de wijze waarop hij de computerbeelden kon beïnvloeden met zijn potlood; als dit uberhaupt al mogelijk was. “We hebben tekentabletten geïnstalleerd in onze screening room waardoor ik direct over elk frame van de computeranimatie kon tekenen, mocht dat nodig zijn, en deze tekeningen eindigden automatisch op de computers van onze animatoren ter inspiratie.” Op deze manier kon Glen aangeven hoe een personage meer persoonlijkheid kon krijgen; wat er belangrijk was voor de animator om te veranderen. Glen demonstreert enkele voorbeelden voor ons; al tekenend past hij wenkbrauwen aan om een bepaalde onschuld in Rapunzel’s ogen te tekenen die het 3d-model nog mist. “Deze manier van werken gaf mij de mogelijkheid op te treden als mentor waarbij de aantrekkingskracht van handgetekende animatie overgezet kon worden in computeranimatie.”
Ondanks dat Glen huiverig was om over te stappen naar computeranimatie, pakte hij de uitdaging wel met beide handen aan. “Ik weet nog steeds niet hoe ik moet animeren op de computer, maar ik ben nooit bang voor de computer geweest. John Lasseter en ik deden al tests met computeranimatie in de jaren 80.” Misschien het meeste bekende voorbeeld is toch wel het personage John Silver uit Disney’s Treasure Planet; een cyborg die een combinatie was van handgetekende en computeranimatie in één figuur. “Computeranimatie heeft mij verplicht beter te tekenen en meer beeldhoudend te denken.”
Eén van de belangrijkste elementen van het sprookje Rapunzel is toch wel haar ontzettend lange haar; precies één van de onderwerpen die nog steeds lastig te animeren is op een computer. “We begonnen met het schrijven van speciale software voor het animeren van het haar in 2005. We brachten Kelly Ward, een professor op het gebied van haarsimulaties, in ons team en zij was net zo creatief met cijfers en vergelijkingen als ik ben met potlood en papier.”
Het haar is van groot belang voor een personage, aldus Glen. “Rapunzel en Ariel strijden voor de eer van favoriete haarstijl voor mij. Ze hebben beide ritme en volume. Er is een bepaalde sensualiteit aan haar waar ik gefacineerd door ben; de beweging, het gevoel en het verzachtende effect dat het kan hebben op de aantrekkingskracht van het publiek tot het personage.” Lacherig voegde Glen, die zelf weinig tot geen haar meer op zijn hoofd heeft, er aan toe dat hij misschien wel iets aan het compenseren was door personages te tekenen met zulk uitzonderlijk haar: Ariel, Tarzan, Pocahontas en nu Rapunzel.
Het daadwerkelijke animeren van Rapunzel en haar lange haar gebeurde in twee duidelijke stappen: ten eerste werd haar personage compleet uitgewerkt om elke subtiele emotie te kunnen animeren. Het 3d model werd overgedragen aan de animatoren die op basis van aanwijzingen van de regisseurs de scenes gingen animeren. Glen Keane hield hierbij toezicht door over de geanimeerde scenes heen te tekenen voor correcties en aanpassingen. Pas zodra de basisbewegingen van het character vast stonden, begonnen ze aan de tweede stap: het animeren van het haar. “De ene keer animeerde de animator de 14 ‘haarbuizen’, elk met 10.000 individuele haren per buis, met de hand; de andere keer lieten we het simulatieteam het haar animeren gebaseerd op de bewegingen die de animator had gecreëerd met het lichaam.”
Veel van de uiteindelijke bewegingen die je ziet in de film, zijn gebaseerd op filmpjes van de animatoren zelf. “Animatoren hebben de gewoonte om zichzelf te filmen als ze bepaalde scenes aan het uitvoeren zijn. Op basis van hoofdframes uit deze filmpjes bouwen ze een versimpelde versie van de actie op die geschikt is voor animatie. Dit wordt uitgebouwd, vergroot en overdreven, om het de unieke animatiestijl mee te geven. Maar de uiteindelijke animatie op het scherm is bijna altijd terug te herleiden naar die filmpjes die de animatoren zelf in hun kantoor hebben opgenomen. Een aantal van de beste animatoren van deze film waren een team van vrouwelijke animatoren die hun ziel en zaligheid hebben gelegd in het uitbeelden van het personage van Rapunzel.”
Met het maken van Rapunzel voelde Glen Keane zich, als hoofdanimator en uitvoerend producent, vaak de oude meester die het vak van tekenen over zou dragen aan een nieuwe generatie. Niet veel anders dan de Nine Old Men bij hem destijds hebben gedaan. Maar dit zal zeker niet het laatste project van hem zijn. “Het is grappig, maar handgetekende animatie bij Disney heeft een uiterlijk dat voortkwam uit technische limitaties, bijvoorbeeld het schilderen op animatiecellen. Computeranimatie kan ons bevrijden van deze beperkende vorm. Het is een toekomst waar ik graag deel van uit wil maken!”
Rapunzel, Disney’s 50e animatieklassieker, komt op woensdag 30 maart uit op Disney DVD, Disney 2-disc Blu-ray (Blu-ray + DVD) en Disney 2-disc 3D Blu-ray (Blu-ray + 3D Blu-ray).
Foto's copyright Disney
films -
tangled |
details & reacties (0) |
